Oyun Bağımlılığı

Oyun bağımlılığı nedir? 

Genel olarak dijital oyun şeklinde ifade edilen video oyunları, bilgisayar oyunları, mobil oyunlar çocuk ve genç yaş grubu başta olmak üzere farklı yaş gruplarınca büyük ilgi görüyor.1Dijital oyunların, kullanıcılara olumlu ve olumsuz etkilerine yönelik çok sayıda araştırma mevcut. Bilinçli ve kontrollü oynanan oyunlar, oynanan oyunun özelliklerine göre kullanıcılara keyif verme, diğer oyuncularla etkileşim alanı yaratarak sosyal iletişimi destekleme, teknolojiyi sevdirme, el-göz koordinasyonu gelişimini destekleme gibi katkılar sağlayabilir.2,3Öte yandan bilinçsiz ve kontrolsüz oyun oynama sosyal iletişime zarar verebilir, akademik başarıyı düşürebilir, uyku ve yeme düzenini bozabilir.4,5 Oyunların kontrolsüz tüketiminin belki de en yıkıcı sonucu bağımlılığa yol açabilmesidir. 

Oyun bağımlılığı bir tür davranışsal bağımlılıktır. Bir kişi eğer oyun bağımlısıysa:6   

İnsanlar neden oyunlara bağımlı olur? 

Yapılan çalışmalar, insanların oyun oynama motivasyonunu belirleyen farklı faktörlere vurgu yapıyor.Özellikle gerçek hayatta sahip olunamayan başarıyı, sosyal ilişkileri ve heyecanı oyunlar sayesinde elde etmek, insanları oyunlara daha fazla yönlendiriyor.7 

Kişi, gerçek yaşamının herhangi bir alanında elde edemediği veya elde etmekte zorlandığı başarıyı, oyunlarla kolay ve kısa yoldan elde ettiğinde oyun oynamaya ilgisi artar(örneğin performans gerektiren ve rekabet içinde olunan oyunlarda yükselme, bölüm atlama, takım lideri olma gibi).Ayrıca, insanlar oyunlarla farklı şehirlerden hatta farklı ülkelerden insanlarla sanal dünyada bir araya gelme imkanı bulur. Oyunların bu özelliği, sosyal alanlarda kaygı duyan kişiler için konforlu bir sosyalleşme alanı sağlar. Ancak bu konforlu sosyalleşme alanı kişiyi gerçek ilişkilerden uzaklaştırdığı için onu sanal yani oyunlarla kurulan ilişkilere daha fazla bağlar, dolayısıyla oyun oynama motivasyonunu arttırır. Oyunları sürekli olarak oynamanın bir diğer önemli etkeni ise içlerinde devamlı bir heyecan ve keşif unsurları barındırmalarıdır. Oyun içinde farklı her karakter, her bölüm merak uyandırıp, oynama isteğini arttırır.  

Oyun bağımlılığı nasıl sürer 

Gerçek hayatta işte, akademik yaşamda veya hayatın herhangi diğer alanlarında başarılı olma çabası, yeni insanlarla tanışmak, var olan ilişkileri devam ettirmek ve sosyal ortamlarda bulunmak bazı insanlara kaygı verebilir. Gerçek hayatında beklediği heyecanı bulamayan kişiler hayatın sıkıcı olduğunu düşünebilir. Bu kişiler oyun oynayarak kaygıdan uzaklaşmaya, sıkıntılarını azaltmaya çalışırlar.8 Öte yandan kişi oyunları kaygıdan kurtulmak, sıkıntılardan uzaklaşmak, gerçek dünyada elde edemediği hedeflere (başarılı olmak gibi) ulaşmak için kullanıyorsa bu durum gerek duygulardan gerekse gerçek dünyanın kendisinden bir kaçınma halini alır. Oyunların heyecanlı, renkli ve eğlenceli dünyasında kaygının, sıkıntının azalması kısa sürelidir. çünkü kişi oyunu kapatıp gerçek dünyaya dönmek zorunda kaldığında kaygıları devam eder. Dolayısıyla gerçek dünyadaki sıkıntıyı, kaygıyı yönetmek ve gerçekte ulaşılamayan isteklere ulaşabilmek için oyunları kullanmak kısa süreli bir strateji olsa da uzun sürede işlevsel değildir. 

Oyun bağımlılığı için etkili tedavi 

Oyun bağımlılığı, yönetmesi ve üstesinden gelmesi mümkün olan bir sorundur. Bilişsel Davranışçı Terapi yani kısa adıyla BDT bağımlılık tedavisinde etkili bir terapi yaklaşımıdır.9,10 BDT ile yürütülen seanslarda kişi oyun oynama isteğinin üstesinden gelebilmek için oyunsuz geçen zamalarında deneyimlediği duygusal sıkıntının üstüne gider. Kişi sorunun üstüne gittikçe oyun oynama isteğini kontrol altına almayı, oyunsuz geçen vaktinde yaşadığı duygusal sıkıntının tolere edebilmeyi, zamanını planlayabilmeyi ve planlarını sürdürebilmeyi öğrenir. 

Kaynaklar

  1. Gentile, D. (2009). Pathological video-game use among youth ages 8 to 18.Psychological Science,20(5), 594-785.  
  2. Granic, I., Lobel, A., Engels, R. C. M. E. (2014). The benefits of playing video games.American Psychologist, 69(1), 66-78.  
  3. Green, C. S., Bavelier, D. (2012). Learning, Attentional Control, and Action Video Games.Current Biology, 22(6), R197 R206.doi:10.1016/j.cub.2012.02.012  
  4. Rosen, L. D., Lim, A. F., Felt, J., Carrier, L. M., Cheever, N. A., Lara-Ruiz, J. M. & Rokkum, J. (2014). Media and technology use predicts ill-being among children, preteens and teenagers independent of the negative health impacts of exercise and eating habits.Computers in human behavior,35, 364-375.  
  5. Matthews, N. L. (2015). Too good to care: The effect of skill on hostility and aggression following violent video game play.Computers in Human Behavior,48, 219-225.  
  6. Keskin, A. D., & Neriman, A. R. A. L. (2021). Oyun Bağımlılığı: Güncel Bir Gözden Geçirme.Bağımlılık Dergisi,22(3), 327-339.  
  7. Yee, N. (2006). Motivations for play in online games.CyberPsychology & behavior,9(6), 772-775.  
  8. 8Kneer, J., Glock, S. (2013). Escaping in digital games: The relationship between playing motives and addictive tendencies in males.Computers in Human Behavior,29(4),1415-1420.  
  9. Stevens, M. W., King, D. L., Dorstyn, D., & Delfabbro, P. H. (2019). Cognitive-behavioral therapy for Internet gaming disorder: A systematic review and meta‐analysis.Clinical psychology & psychotherapy,26(2), 191-203.  
  10. Wilson, G. T. (2010). Eating disorders, obesity and addiction. European Eating Disorders Review, 18(5), 341-351.  

Danışan odaklı etkili terapistler

Ekibimiz Prof. Dr. Ebru Şalcıoğlu’nun BDT Eğitimlerini tamamlamış, süpervizyonu altında klinik deneyim kazanmış, geliştirdiği model çerçevesinde çalışan klinik psikologlardan oluşmaktadır.

prof-dr-ebru-salcioglu
Ebru şalcıoğlu

Prof. Dr.

klinik-psikolog-dilara-ayata
Dilara ayata

Klinik Psikolog

dr-klinik-psikolog-betul-cetintulum-huyut
Betül çetintulum huyut

Dr. Klinik Psikolog

klinik-psikolog-ozge-cansu-baslamis
Özge Cansu başlamış

Klinik Psikolog

klinik-psikolog-atakan-akturk
Atakan aktürk

Klinik Psikolog

klinik-psikolog-ecem-guloglu
Ecem güloğlu

Klinik Psikolog

klinik-psikolog-emine-ozkan
Emine özkan veyselgil

Klinik Psikolog

klinik-psikolog-selin-sak
Selin sak

Klinik Psikolog

Klinik Asistanlar

Şimay Tutku ceyhan

Psikolog

Kaan akpınar

Psikolog

Bizimle İletişime Geç
Bir Sorun mu Var?

Mesaj Gönder

image