Alışveriş Bağımlılığı

Alışveriş bağımlılığı nedir? 

Alışveriş bağımlılığı, kişinin sürekli olarak bir şeyler satın almasıdır.1 Herkes ihtiyaç ve istekleri doğrultusunda zaman zaman alışveriş yapar ancak alışveriş bağımlılığı olan biri satın almak için bir nedene ihtiyaç duymaz. Bu kişi satın alma eyleminin kendisine karşı yoğun bir istek duyar.  

Alışveriş bağımlılığı belirtileri nelerdir? 

Alışveriş bağımlılığı olan biri:  

Alışveriş bağımlılığı nasıl sürer? 

Alışveriş bağımlılığı olan kişi sıkıntılarıyla baş etmekte ve duygularını tolere etmekte zorlandığı zamanlarda alışverişe başvurur. Böylece bir süre için sıkıntıdan, günlük hayatın gerektirdiği işlerden, kaygıdan ve stresten uzaklaşır. Bu durum alışveriş sıklığını artırır. Benzer bir şekilde, alışverişe bağımlı olan kişi çok alışveriş yapmanın sonucunda yaşadığı ekonomik sıkıntıdan uzaklaşmak için yine alışveriş yapar. Sıkıntılardan uzaklaşmanın getirdiği kazanca ek olarak, alışverişe bağımlı olan biri satın almanın kendisinden ve satın aldıklarından dolayı mutluluk duyar. Yeni bir kıyafet, bir süre onu heyecanlandırır. Ancak bu heyecan kalıcı olmaz ve kişiyi tatmin etmez. Kişi satın aldıklarının ona hissettirdiği heyecanı ve mutluluğu devam ettirmek için tekrar tekrar alışveriş yapar.  

Alışverişe bağımlı olan biri, sık alışverişlerin sebep olduğu büyük maddi zararlara uğrar ve borçlar altına girer.2 Ekonomik sıkıntılar kişinin depresyon ve anksiyete yaşamasına neden olabilir. Bununla beraber, alışveriş bağımlısı olan kişiler, çoğunlukla aldıklarını biriktirme eğilimindedir. Yani satın aldıkları ürünleri evlerinde ulaşabilecekleri yerlerde tutarlar. Bu satın almanın verdiği hazzı kendilerine hatırlatır. Ancak bu biriktirme hali zamanla alışverişe bağımlı kişinin fiziksel yaşam alanında fazla eşyanın birikmesine neden olur. Satın aldıklarından ve başka şekillerde edindiklerinden dolayı kalabalıklaşan evin temizlenmesi zordur. Özellikle gıda alışverişini çok yapan kişilerin evlerinde haşere sorunu görülebilir. Bu nedenlerle, alışveriş bağımlısı biri sağlık sorunları yaşar. Alışverişe bağımlı olan kişiler günlerinin büyük çoğunluğunu alışveriş ile geçirdiklerinden sosyal hayatlarında sıkıntılar yaşar; sorumluluklarını yerine getirmekte ve vaktini planlamakta zorlanır. 

Alışveriş bağımlılığının etkili tedavisi 

Alışveriş bağımlılığı üstesinden gelmesi mümkün olan bir davranış bağımlılığıdır. Araştırmalar, Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT)’nin davranış bağımlılıkları için etkili bir tedavi olduğunu göstermektedir.4,5,6,7 BDT ile yürütülen seanslarda davranışçı yöntemler kullanılarak kişinin satın alma dürtüsünü ortaya çıkaran durumlar belirlenir. Kişi, bu durumlarla karşılaştığında satın alma davranışını engelleme becerisini kazanır. Ayrıca kişi kaygı gibi baş etmekte zorlandığı duygulardan alışveriş yaparak kaçınmak yerine bu duyguları düzenlemeyi öğrenir. Duygulara karşı tolerans geliştirir. Tüm bu süreçte kişi, stres yönetimi ve etkili problem çözme becerileri kazanır. Edindiği becerileri terapi süreci sonrasında kullanmaya devam ederek kalıcı iyileşmeyi sağlar. 

Kaynaklar

  1. Halkiopoulos, C., Gkintoni, E., & Antonopoulou, H. (2020). Shopping addiction and emotion based decision-making in consumers. A data mining approach. International Journal of Recent Scientific Research, 11 (2a), 37241-37246.  
  2. Murali, V., Ray, R., & Shaffiullha, M. (2012). Shopping addiction. Advances in psychiatric treatment, 18(4), 263-269.  
  3. Uzarska, A., Czerwiński, S. K., & Atroszko, P. A. (2021). Shopping addiction is driven by personal focus rather than social focus values but to the exclusion of achievement and self-direction. International Journal of Mental Health and Addiction, 19(3), 837-849.  
  4. Zhang, J., Zhang, Y., & Xu, F. (2019). Does cognitive-behavioral therapy reduce internet addiction? Protocol for a systematic review and meta-analysis. Medicine, 98(38).  
  5. Malinauskas, R., & Malinauskiene, V. (2019). A meta-analysis of psychological interventions for Internet/smartphone addiction among adolescents. Journal of behavioral addictions, 8(4), 613-624.  
  6. Tolchard, B. (2017). Cognitive-behavior therapy for problem gambling: a critique of current treatments and proposed new unified approach. Journal of Mental Health, 26(3), 283-290.  
  7. Mitchell, J. E., Burgard, M., Faber, R., Crosby, R. D., & de Zwaan, M. (2006). Cognitive behavioral therapy for compulsive buying disorder. Behaviour research and therapy, 44(12), 1859-1865.  

Danışan odaklı etkili terapistler

Ekibimiz Prof. Dr. Ebru Şalcıoğlu’nun BDT Eğitimlerini tamamlamış, süpervizyonu altında klinik deneyim kazanmış, geliştirdiği model çerçevesinde çalışan klinik psikologlardan oluşmaktadır.

prof-dr-ebru-salcioglu
Ebru şalcıoğlu

Prof. Dr.

klinik-psikolog-dilara-ayata
Dilara ayata

Klinik Psikolog

dr-klinik-psikolog-betul-cetintulum-huyut
Betül çetintulum huyut

Dr. Klinik Psikolog

klinik-psikolog-ozge-cansu-baslamis
Özge Cansu başlamış

Klinik Psikolog

klinik-psikolog-atakan-akturk
Atakan aktürk

Klinik Psikolog

klinik-psikolog-ecem-guloglu
Ecem güloğlu

Klinik Psikolog

klinik-psikolog-emine-ozkan
Emine özkan veyselgil

Klinik Psikolog

klinik-psikolog-selin-sak
Selin sak

Klinik Psikolog

Klinik Asistanlar

Şimay Tutku ceyhan

Psikolog

Kaan akpınar

Psikolog

Bizimle İletişime Geç
Bir Sorun mu Var?

Mesaj Gönder

image